یادداشت ها

سنت هجرت، راهبرد ارتباطات بین فرهنگی اولیای الهی

امروز سالروز هجرت حضرت فاطمه معصومه سلام الله علیها به شهر قم است.
شهری که ایشان _ پس از هجوم عاملان حکومت عباسی به کاروانیان که در نزدیکی ساوه صورت گرفت و به شهادت جمعی حدود ٢٣ نفره از همراهان منجر شد _، سراغ آن را گرفتند و خواستار انتقال به آن شدند.
این مهاجرت از جهات مختلفی از جمله از منظر ارتباطات بین فرهنگی قابل تحلیل است.
توضیح آن‌که،
امام موسی کاظم علیه السلام سرپرستی فرزندان خود را به امام رضا علیه السلام سپرد. ایشان نیز پس از هجرتشان به خراسان، طی نامه ای، برادران و خواهران خود را به مهاجرت به ایران تشویق کردند.
در این زمان شاهد مهاجرت بسیاری از فرزندان ائمه و دیگر سادات علیهم السلام به اقصی نقاط سرزمین های اسلامی هستیم.
نوع پراکندگی مهاجرت، مسیرها و شهرهای هدف _که در تصویر دوم آمده است _ نشان دهنده نوعی برنامه ریزی و آینده نگری در اتصال جوامع و اقوام مختلف با مکتب اهل بیت علیهم السلام است.
قرن هاست از جنوب ایران گرفته تا مرکز این کشور یعنی قم، و از شمال آن گرفته تا کشورهایی مانند آذربايجان و آسیای مرکزی همگی از این سنت بهره مند هستند و مزار هر کدام به قطب معنوی و علمی آن دیار تبدیل شده و نفوس مستعد را به حرکت وا داشته است.
وعده این هجرت و برکات آن را نیز می‌توان در بشارت های ائمه گذشته نظیر امام صادق علیه السلام مشاهده کرد، خصوصا هنگامی که به دفن _فاطمه معصومه _نوه خود در شهر قم اشاره کردند و آن شهر را پایگاه شیعیان و آشیانه آل محمد صلوات الله علیهم نامیدند.
در حقيقت اهل بیت علیهم السلام و فرزندشان با مهاجرت و صدالبته پیوند با دیگر اقوام و جوامع،که در بسیاری از موارد در قالب ماندگارتری مانند ازدواج های بین فرهنگی ظهور پیدا کرد، توانستند حدود جاهلیت آن زمان در طبقه بندی انسان ها را بشکنند و با ایجاد ارتباط فکری و عاطفی زمینه گسترش دین و فرهنگ را فراهم آورند.
این منطقه گسترده، محبت و تشیع اعتقادی خود را مرهون مهاجرت هایی است که مزار ایشان در طی قرن ها به حدود ١٢ هزار نفر می‌رسد.
مدت اقامت حضرت معصومه در قم بین ١٧ تا ١٩ روز دانسته شده اما عصمت تایید شده توسط امام رضا علیه السلام که در زیارت نامه ایشان تصریح شده و جایگاه معنوی ایشان ، این شهر را به پایگاه فکری و اندیشه ای تشیع تبدیل نمود که بحمدالله جهان اسلام را تاکنون از خود بهره مند نموده است.
الگوی مهاجرت و شیوه های ارتباطات بین فرهنگی اهل بيت علیهم السلام کمتر تبیین شده که توجه و بهره مندی از آن می‌تواند به توسعه فرهنگ و ارتباطات شیعیان کمک کند.

 

برچسب ها
نمایش بیشتر

نوشته های مشابه

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

بستن